Alfabet hebrajski - uczymy sie pisać (cz. 3)


Marcin Majewski
 

Powtórzymy parę cech alfabetu hebrajskiego z części pierwszej i drugiej kursu:


1. Alfabet hebrajski składa się z 22 liter i nie zawiera samogłosek - pismo hebrajskie to pismo spółgłoskowe (abdżad)[i]. Pierwotny zapis spółgłoskowy Pisma Świętego doczekał się z czasem wokalizacji, jednak we współczesnym hebrajskim często stosuje się zapis tylko spółgłoskowy. Samogłoski oznacza się kropkami i kreseczkami (najczęściej pod, ale też nad lub wewnątrz spółgłoski). Każda spółgłoska może być „nośnikiem” samogłoski, którą zwykle wymawia się po niej.


2. Istnieją w nim tzw. spółgłoski gardłowe, nieobecne w językach europejskich, artykułowane z udziałem korzenia języka i tylnej ściany gardła, spółgłoski słabe zanikające w odmianie, a także tzw. półsamogłoska (szwa), powstała w wyniku redukcji innych samogłosek (ujęcie tradycyjne).


3. Biblijny hebrajski nie ma wielkich i małych liter, posiada tylko majuskułę czyli wielkie litery.


4. W biblijnym hebrajskim wyrazy często pisano bez oddzielania ich widoczną przerwą (spacją),  tzw. scripto continua.


Kilka zasad umożliwiających poprawną pisownię i czytanie:

1. Trzy litery zmieniają swoją wymowę po umieszczeniu wewnątrz nich kropeczki (tzw. dagesza).

  • bet B, które wymawiamy jako „b”, ale bez kropki b jako: „w”,
  • kaf K, które wymawiamy jako „k”, ale bez kropki k jako: „ch”,
  • pe P, które wymawiamy jako „p”, ale bez kropki p jako: „f”.

2. Litera szin v ma kropkę nad prawym „ramieniem” (lecz nie jest to dagesz) i wtedy wymawiana jest jako „sz”. Kropka nad „ramieniem" lewym zmienia jej nazwę na sin f i wymowę na „s”.

3. Pięć liter można zapisać dwojaki sposób: kaf, mem, nun, pe i cade (tzw. grupa KaMNaFeC) - zob. tabela poniżej. Drugą ze wskazanych form używamy, gdy dana spółgłoska pojawi się na końcu wyrazu.


Alfabet:

Transliteracja to sposób zapisu danej litery hebr., a transkrypcja to przybliżone brzmienie litery (wymowa).



Uczymy się pisać:

1. Po hebrajsku piszemy od prawej do lewej.

2. Nie łączymy liter w piśmie odręcznym.

3. Zwróć uwagę, że każda spółgłoska zbudowana jest na planie kwadratu (stąd nazwa pismo kwadratowe, kewaw meruba). Rozpoczynając pisanie każdej litery zaczynaj od lewego górnego narożnika kwadratu.

4. Niektóre spółgłoski można łatwo pomylić, np.:
  • ב z כ
  • ד z ר
  • נ z ג
  • ם z ס
  • ה z ח i z ת

Zwróć na to uwagę przy nauce pisania.


Ćwiczenia obowiązkowe:

1. Przepisz wielokrotnie spółgłoski alfabetu hebrajskiego.

2. Zapamiętaj nazwy liter w alfabecie hebrajskim.


Pomoce:

  • Alfabet hebrajski - pierwsza kolumna (na niebiesko) to tak, jak mniej więcej piszemy hebrajskie litery drukowane




[i] Abdżad (czyli pismo spółgłoskowe) – ogólna nazwa pism alfabetycznych, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek, np. j. arabski, aramejski, fenicki, hebrajski i syriacki.

 




Comments